Międzynarodowa Konferencja “Logopedia w teorii i praktyce” Katowice 

 Jelita – „drugi mózg”

Wpływ stresu oksydacyjnego, niedoborów żywieniowych i zaburzeń w ekosystemie jelitowym na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego w tym  zaburzenia mowy u dzieci.

Daniela Kurczabińska-Luboń

Rozwój mowy to proces bardzo złożony zależny od wielu czynników na poziomie zarówno biochemicznym  i  fizjologicznym jak i psycho-emocjonalnym.  Liczne badania naukowe potwierdzają bezpośredni związek niedoborów żywieniowych (witamin, minerałów, kwasów tłuszczowych) z zaburzeniami rozwoju dzieci, a szczególnie funkcjonowaniem ich systemu nerwowego  a co za tym idzie – rozwojem mowy.

Dysbioza – zaburzenia flory jelitowej i związany z nią przewlekły stan zapalny śluzówki jelita  skutkuje licznymi następstwami istotnymi dla rozwoju i funkcji  ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Przede wszystkim zaburzone zostaje wchłanianie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3, żelaza, magnezu, i wielu aminokwasów niezbędnych do produkcji neuroprzekaźników, budowy komórek nerwowych oraz ich komunikacji. Dodatkowo, produkcja przez bakterie jelitowe witamin z grupy B jest niewystarczająca. Wszystkie te niedobory bezpośrednio i pośrednio pogarszają funkcjonowanie  systemu nerwowego. Patologiczna flora jelitowa jest jednocześnie źródłem toksyn, które ze względu na nieszczelność śluzówki jelitowej mają łatwość przenikania do krwioobiegu i wywołują działanie drażniące również  na poziomie OUN.

Również działanie wolnych rodników i toksyn są szczególnie niebezpieczne dla me­tabolizmu komórek nerwowych gdyż zaburzają one przekazywanie sygna­łów wewnątrzkomórkowych oraz komunikację międzykomórkową.

Organizm dysponuje szeregiem mechanizmów antyoksydacyjnych. Oprócz enzymów  rolę antyoksydantów pełnią przede wszystkim witaminy (C, E, D),  karotenoidy (alfa i beta karoten, likopen, luteina, zeaksantyna i inne), koenzym Q oraz minerały (cynk, selen i miedź) i inne. Niedostateczna podaż antyoksydantów w diecie oraz stan zapalny śluzówki jelitowej, zaburzający wchłanianie substancji odżywczych przyczyniają się do powstawania ogromnych deficytów żywieniowych skutkujących zaburzeniami równowagi na poziomie komórkowym.

Właściwa diagnostyka dotycząca stanu odżywienia, procesów zapalnych i zaburzeń ekosystemu jelitowego umożliwia podjęcie kroków pozwalających często na znaczny progres w rozwoju i funkcjonowaniu psycho-społecznym dzieci. Niezwykle ważne wydaje się holistyczne prowadzenie terapii i ścisła współpraca lekarza z psychoterapeutą i logopedą, co może czynić  terapię bardziej efektywną i przyspiesza jej efekty.